Είναι έντομα, ανήκουν στην τάξη Zygentoma.

Περιλαμβάνει τέσσερις οικογένειες με περίπου 370 είδη. Στην Ευρώπη συναντούμε μόνο δυο οικογένειες με περίπου 60 είδη. Στην Ελλάδα περίπου 15 είδη.

Το πιο κοινό είδος είναι το Lepisma saccharina της οικογένειας Lepismatidae.

Χαρακτηριστικά:

Μέγεθος: Έχουν μήκος συνήθως από 13 έως 30 χιλιοστά.

Σχήμα σώματος: Η κοιλιά τους έχει κωνικό σχήμα στο τέλος, δίνοντάς τους γενική εμφάνιση σαν ψάρι.

Χρώμα: Οι νεοεκκολαφθείσες νύμφες είναι υπόλευκες, ενώ αργότερα αποκτούν μια γκριζωπή απόχρωση με μεταλλική λάμψη.

Ανατομικά χαρακτηριστικά: Διαθέτουν τρία μεγάλα cerci (προεξοχές) στην κοιλιά τους και λέπια σε όλο το σώμα τους.

Όραση: Έχουν μικρούς σύνθετους οφθαλμούς ή στερούνται εντελώς οφθαλμών. Δεν διαθέτουν οφθαλμίδια.

Φτερά: Δεν έχουν φτερά.

Κεραίες: Διαθέτουν μεγάλες κεραίες.

Διάρκεια ζωής: Συνήθως ζουν από 2 έως 8 χρόνια.

Βιολογία

Τα περισσότερα είδη ζουν σε βιότοπους με πολύ υγρασία, π. χ. στο έδαφος μέσα σε οργανικά κατάλοιπα ή κάτω από το φλοιό δέντρων.

Υπάρχουν είδη που αντέχουν στην ξηρασία.

Υπάρχουν φυτοφάγα και παμφάγα είδη.

Τα είδη που ζουν κοντά στον άνθρωπο μπορούν να τραφούν με χαρτί, κόλλα ή άλλες αμυλώδεις ουσίες.

Είναι νυκτόβια. Την ημέρα κρύβονται κάτω από πέτρες ή στο χώμα. Μπορούν να κινούνται αρκετά γρήγορα.

Παρουσιάζουν αμετάβολη ανάπτυξη. Μπορεί να έχουμε μέχρι 60 εκδύσεις.

Η ικανότητα αναπαραγωγής αποκτιέται μετά από περίπου 12 εκδύσεις.

Μερικά είδη αναπαράγονται παρθενογενετικά.

Κατά κανόνα το αρσενικό τοποθετεί το σπερματοφόρο στο έδαφος, καμιά φορά σε δίκτυο νημάτων.

Το θηλυκό, ακολουθώντας τα νήματα, φτάνει στο σπερματοφόρο και τον μεταφέρει στη σπερματοθήκη.

Τα μαλακά αυγά αρχικά είναι άσπρα, μετά από μερικές ώρες κιτρινίζουν ή αποκτούν χρώμα καφέ. Έχουν σχήμα ελλειπτικό.

Τα αυγά τοποθετούνται ξεχωριστά ή σε ομάδες με τον ωοθέτη σε ρωγμές ή σχισμές.

Τα ψαράκια και ο άνθρωπος

Ορισμένα είδη έχουν προσαρμοστεί στις συνθήκες των ανθρώπινων κατοικιών και έχουν εξαπλωθεί παγκοσμίως, γεγονός που τα καθιστά ενοχλητικά ή και βλαβερά. Τα πιο γνωστά τέτοια είδη είναι η Lepisma saccharina και η Thermobia domestica.

Η Lepisma saccharina, όπως υποδηλώνει και το όνομά της, τρέφεται με υδατάνθρακες όπως άμυλο, δεξτρίνη από κόλλες, καθώς και με διάφορα άλλα υλικά που περιέχουν πολυσακχαρίτες όπως βιβλιοδεσίες, χαλιά, ρούχα, καφέ, πιτυρίδα, κόλλες, μαλλιά, μπογιές, ταπετσαρίες, χαρτί, φωτογραφίες, γύψο και ζάχαρη. Μπορούν επίσης να καταναλώσουν βαμβάκι, νεκρά έντομα, λινό, μετάξι ή ακόμα και τα ίδια τους τα εκδύματα. Σε ακραίες περιπτώσεις, μπορεί να προσβάλουν ακόμα και δερμάτινα είδη και συνθετικά υφάσματα.

Μπορούν να επιβιώσουν για ένα χρόνο ή και περισσότερο χωρίς τροφή, γεγονός που τα καθιστά ιδιαίτερα επίμονα.

Συνήθως δεν είναι ορατά, επομένως για τον έλεγχο και την καταγραφή της προσβολής χρησιμοποιούνται ειδικές παγίδες με μικρά γυάλινα βάζα καλυμμένα εξωτερικά με χαρτοταινία. Τα έντομα ανεβαίνουν την ταινία, πέφτουν στα βάζα, και δεν μπορούν να ξαναβγούν.

Για την αντιμετώπισή τους, προτείνονται τα εξής μέτρα:

Διατήρηση υψηλών επιπέδων καθαριότητας για περιορισμό των διαθέσιμων τροφών

Αποφυγή υγρασίας και καλός εξαερισμός

Επισκευή τρυπών, κενών και διαρροών νερού

Χρήση αφυγραντήρων σε υγρούς χώρους

Εφαρμογή εντομοκτόνων όταν κρίνεται απαραίτητο