Περιγραφή

Οι σφήκες έχουν ελάχιστο τρίχωμα και έντονα χρώματα, μοιάζοντας πιο “πανοπλισμένες” από τις μέλισσες. Είναι κυνηγοί άλλων εντόμων, συμπεριλαμβανομένων των μελισσών. Τα στοματικά τους όργανα είναι μασητικά και μυζητικά.

Οι ενήλικες σφήκες έχουν κεντρί (ωοαποθέτη) από το οποίο εκκρίνεται δηλητήριο από έναν ειδικό αδένα. Σε αντίθεση με τις μέλισσες, οι σφήκες επιβιώνουν μετά από ένα τσίμπημα.

Έχουν σκληρό εξωσκελετό που χωρίζεται σε κεφάλι, θώρακα και κοιλιά. Όπως όλα τα έντομα, έχουν 3 ζεύγη ποδιών. Εκτός από τα σύνθετα μάτια, διαθέτουν και απλά μάτια σε τριγωνική διάταξη στο μπροστινό μέρος του κεφαλιού.

Οι σφήκες σχηματίζουν μικρότερες σε μέγεθος κοινωνίες από τις μέλισσες. Οι φωλιές τους έχουν εξαγωνικά κελιά όπως των μελισσών, αλλά είναι γκρι και μοιάζουν με χαρτόνι, φτιαγμένες από σάλιο του θηλυκού και ίνες ξύλου.

Οι φωλιές χτίζονται σε απρόβλεπτες θέσεις όπως τοίχοι, στέγες, δέντρα, αποθήκες, καμινάδες και το σχήμα τους διαφέρει ανάλογα με το είδος της σφήκας. Διαφορετικά είδη κατασκευάζουν διαφορετικούς τύπους φωλιών. Η κοινωνία της σφήκας

Η κοινωνία της σφήκας:  Υπάρχουν δύο κύριες κατηγορίες σφηκών: οι απόμερες και οι κοινωνικές.

Οι απόμερες σφήκες ζουν και λειτουργούν μόνες τους, με τις περισσότερες να μην κατασκευάζουν φωλιές.

Οι κοινωνικές σφήκες ζουν σε αποικίες με χιλιάδες μέλη. Χτίζουν φωλιές και σε μερικές περιπτώσεις δεν είναι όλα τα μέλη ικανά για αναπαραγωγή.

Γενικά, μόνο η βασίλισσα και οι αρσενικές σφήκες μπορούν να ζευγαρώσουν, ενώ η πλειονότητα της αποικίας αποτελείται από στείρες εργάτριες θηλυκές.

Οικολογία: Οι σφήκες είναι σημαντικές για την εξισορρόπηση των ειδών στη φύση.

Για κάθε είδος παρασίτου εντόμου, υπάρχει ένα είδος σφήκας που είναι αρπακτικό ή παράσιτο σε αυτό.

Οι παρασιτικές σφήκες χρησιμοποιούνται ολοένα και περισσότερο στη γεωργία για τον έλεγχο παρασίτων.

Οι σφήκες αποτελούν σημαντικό κρίκο στην τροφική αλυσίδα.

Σχέση με τον άνθρωπο: Δεν είναι απαραίτητα επιθετικά έντομα, αλλά λόγω των συχνότερων επαφών με τον άνθρωπο, τα τσιμπήματά τους είναι πιο συχνά από τις μέλισσες.

Σπάνια, υπερευαίσθητα άτομα μπορεί να παρουσιάσουν σοβαρή αναφυλακτική αντίδραση που απαιτεί άμεση ιατρική βοήθεια. Αυτά τα άτομα θα πρέπει να είναι εκπαιδευμένα στη χορήγηση ένεσης αδρεναλίνης.

Καταπολέμηση

Ξεκινά με τον εντοπισμό της φωλιάς, παρακολουθώντας την κίνηση των σφηκών.

Η φωλιά μπορεί να ψεκαστεί απευθείας με εντομοκτόνο και στη συνέχεια να καταστραφεί ή να καεί, προτιμώντας τις βραδινές ώρες.

Σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα καταπολέμησης, χρησιμοποιούνται παράλληλα και τροφοελκυστικές παγίδες για καλύτερα αποτελέσματα. Οι σφήκες προσελκύονται από μη τοξικό δόλωμα και παγιδεύονται μέσα, χωρίς να μπορούν να ξαναβγούν.

Οι παγίδες τοποθετούνται 6-7 μέτρα από τη φωλιά και είναι επαναχρησιμοποιούμενες. Για σφήκες χρησιμοποιείται σακχαρούχο δόλωμα, ενώ για σκουρκους πρωτεϊνούχο. Τοποθετούνται χαμηλά στα 0,50-0,70 εκατοστά.

Παραδοσιακές μέθοδοι: Τρίψιμο γαρυφάλλων για να απομακρυνθούν οι σφήκες λόγω της μυρωδιάς που απεχθάνονται.

Τοποθέτηση μισού κρεμμυδιού για 20 λεπτά στο σημείο τσιμπήματος, καθώς ένζυμα στο κρεμμύδι αποικοδομούν μέρος των τοξινών.