Σύμφωνα με τη μυθολογία, η Αράχνη ήταν μια ταλαντούχα υφάντρια από τη Λυδία, κόρη του Ίδμονα. Διδάχτηκε την τέχνη της ύφανσης από την ίδια την Αθηνά, αλλά αργότερα υπερηφανεύτηκε ότι τα υφαντά της ήταν ανώτερα από εκείνα της θεάς. Έτσι, προκάλεσε την Αθηνά σε έναν αγώνα ύφανσης. Παρά το θαυμάσιο αποτέλεσμα της Αράχνης, η Αθηνά, εξοργισμένη από την αλαζονεία της, κατέστρεψε το έργο της. Απογοητευμένη, η Αράχνη επιχείρησε να αυτοκτονήσει, αλλά η θεά την μεταμόρφωσε σε μικροσκοπική αράχνη, καταδικασμένη να υφαίνει ατελείωτα.

Ανήκουν στην κλάση των Αραχνίδων (Arachnida) και στην τάξη των Αραχνίων (Araneae).

Δεν είναι έντομα, καθώς έχουν οκτώ πόδια και το σώμα τους διαιρείται σε κεφαλοθώρακα και κοιλιά. Δεν έχουν φτερά. Πολλά είδη υφαίνουν ιστούς για να παγιδεύουν έντομα, που αποτελούν την κύρια τροφή τους.

Σχεδόν όλες οι αράχνες είναι σαρκοφάγες και θεωρούνται σημαντικά εντομοκτόνα της φύσης, εξοντώνοντας πλήθος εντόμων, ορισμένα από τα οποία ενοχλητικά ή επικίνδυνα.

Οι αράχνες ζουν σε διάφορα περιβάλλοντα όπως γωνίες σπιτιών, δέντρα, θάμνους, εδάφη και ακόμη και φρεάτια αποχέτευσης.

Ο ιστός της αράχνης

Η αράχνη υφαίνει τον ιστό από ένα ιξώδες υγρό που παράγει το σώμα της. Στο κάτω μέρος της κοιλιάς της βρίσκονται ειδικοί αδένες, οι αραχνογόνοι, από όπου εκκρίνεται αυτό το υγρό. Όταν έρχεται σε επαφή με τον αέρα, πήζει σχηματίζοντας ένα πολύ λεπτό και ανθεκτικό νήμα, πέντε φορές πιο δυνατό από το ατσάλι.

Ο ιστός δεν αποτελεί απλά την κατοικία της αράχνης, αλλά είναι και το κύριο “αισθητήριο όργανό” της, καθώς η όρασή και η ακοή της είναι περιορισμένες. Μέσω των κραδασμών του ιστού, η αράχνη αντιλαμβάνεται το περιβάλλον της.

Επιπλέον, ο ιστός χρησιμεύει ως παγίδα για το κυνήγι της λείας της. Όταν κάποιο έντομο αιχμαλωτιστεί, η αράχνη το πλησιάζει, το σκοτώνει με δαγκωματιά εισάγοντας δηλητήριο, το περιβρέχει με πεπτικούς χυμούς για να αποροφήσει τους χυμούς του και τελικά το τρώει.

Έτσι, ο ιστός είναι απαραίτητος για την επιβίωση της αράχνης, λειτουργώντας πολλαπλά ως σπίτι, αισθητήριο όργανο και παγίδα θήρευσης.

Αναπαραγωγή

Κάθε φθινόπωρο, το θηλυκό άτομο αποθέτει εκατοντάδες αυγά. Στη συνέχεια, τα τυλίγει προσεκτικά με ένα προστατευτικό κουκούλι και τα κρύβει σε απομονωμένα και απόκρυφα μέρη.

Από αυτά τα αυγά εκκολάπτονται πλήρως διαμορφωμένες μικρές αράχνες, οι οποίες αμέσως μετά την εκκόλαψη αρχίζουν να ζουν ανεξάρτητα, χωρίς να έρχονται καθόλου σε επαφή ή να λαμβάνουν καμία φροντίδα από τους γονείς τους.

Οικολογία

Οι αράχνες, παρά την αποκρουστική τους εμφάνιση για πολλούς, είναι ωφέλιμες καθώς βοηθούν στον έλεγχο των πληθυσμών επιβλαβών εντόμων όπως οι μύγες, εξοντώνοντάς τα.

Η Ελλάδα θεωρείται ιδανικός τόπος για την ανάπτυξη πολλών ειδών αραχνών. Από αυτά, τα δύο πιο επικίνδυνα για τον άνθρωπο είναι η “μαύρη χήρα” (Latrodectus tredecimguttatus) και η “καφέ αράχνη” (Loxosceles reclusa).

Παρόλο που υπάρχουν 40 χιλιάδες είδη αραχνών, μόνο περίπου 40 από αυτά θεωρούνται πραγματικά επικίνδυνα για τους ανθρώπους. Τα περισσότερα δαγκώματα είναι ανώδυνα ή προκαλούν ήπια συμπτώματα.

Ωστόσο, εάν κάποιος τσιμπηθεί από αράχνη και παρουσιάσει σοβαρά συμπτώματα όπως εφίδρωση, ναυτία, αρρυθμία, μυϊκές συσπάσεις, θολή όραση ή δυσκολία στην αναπνοή, πρέπει να αναζητήσει άμεσα ιατρική βοήθεια.

Αντιμετώπιση

Φοράτε υποδήματα και προσέχετε τα σημεία που δεν έχετε καλή ορατότητα.

Χρησιμοποιείτε γάντια κατά τις εργασίες στον κήπο ή το σκάψιμο.

Αποφύγετε να ενοχλείτε τις αράχνες που βρίσκονται σε γωνίες και σχισμές.

Τινάζετε καλά πετσέτες, ρουχισμό και κλινοσκεπάσματα πριν τη χρήση τους.

Διατηρείτε καθαριότητα στο κτίριο και τον περιβάλλοντα χώρο ως προληπτικό μέτρο.

Οι θερινοί υπολειμματικοί ψεκασμοί, στους εξωτερικούς κυρίως χώρους ενός κτιρίου για την καταπολέμηση των βαδιστικών εντόμων αρκούν και για την καταπολέμηση των αραχνών.